گل نیلوفر در مرداب می‌شکفد و ریشه در گل و لای دارد. لیکن به سوی آسمان اوج می‌گیرد، وقتی به آب گل آلود مرداب نگاه کنی شگفت زده خواهی شد که چگونه از چنین آبی گل آلود، چنان نیلوفری بسیرا زیبا و خوشبو بیرون می‌آید.

گل نیلوفر آبی گیاهی است آبزی، زیبا و پایا، دارای برگ‌های بزرگ و پهن، قلبی شکل به پهنای ۳ تا ۳۰ سانتی‌متر که در سطح آب و یا در آب غوطه‌ور هستند: با دمبرگ‌های استوانه‌ای بلند که از ریشه‌ آبی ضخیمی (ریزم) بیرون می‌آیند.

دارای گل‌های منفرد، درشت، زیبا به رنگ سفید و انواع رنگ‌های دیگر که در هر گل ۳ تا ۵ کاسبرگ و تعداد زیادی گلبرگ و پرچم دیده می‌شود گل‌ها دارای پایه بلندی بوده و در بالای سطح آب می‌شکفند. میوه آن به‌صورت کپسول تخم مرغی شکل گوشتداری است که در آن دانه‌های آردی نیلوفری به تعداد زیادی قرار دارد.

این گیاه در آب‌های راکد، مرداب و یا آب‌هائی که جریان کندی دارند می‌روید و به‌علت زیبائی گل‌های خود مورد توجه شدید مردم قرار دارد البته می‌توان در استخر و برکه‌های خارج از گل‌خانه نیز آن را پرورش می‌داد.

تکثیر آن از طریق ریزوم و کاشت بذر امکان‌پذیر است. این تکثیر در زیر آب و در کف برکه‌ها و جائی که بذر نیلوفر آبی و یا بخشی از ریزوم آن در زیر خاک قرار دارد حاصل می‌شود.

اقسام جالب توجه این گل عبارتند از:

ـ نیلوفر آبی سفید N. alba : با گلهای سفید رنگ كه در مرداد و شهریور باز می شود. 

ـ نیلوفر آبی زرد N.lutea : با برگهای بشكل قلب و گلهای زرد

ـ نیلوفر آبی پیگمه N. pygmaea : قسم پاكوتاه با گلهای متعدد سفید كه اصل آن از چین آمده است.

ـ نیلوفر آبی صورتی سوئدی N. caspary : كه اصل آن از سوئد است.

- نیلوفر آبی روشن معطر N.capensis : اصل این گیاه از آفریقا آمده است و گلهای معطر دارد . قطر سطح برگها حدود ۴۰ سانتیمتر است .